Nu toch besluit- en vertrekmoratorium Iran ingesteld

Het instellen van een besluit- en vertrekmoratorium betekent dat gedurende zes maanden na 19 maart 2026 geen besluiten worden genomen op asielaanvragen van Iraniërs en dat afgewezen Iraanse asielzoekers niet worden teruggestuurd, maar recht houden op rijksopvang.  De minister geeft in zijn brief aan de Tweede Kamer d.d. 19 maart 2026 ook al aan dat gedwongen vertrek de laatste jaren nauwelijks plaatsvond, omdat de Iraanse autoriteiten geen vervangende reisdocumenten afgeven.

Een moratorium is volgens de brief een beleidsinstrument dat wordt ‘ingezet in gevallen waarin er naar verwachting voor een korte periode onzekerheid zal bestaan over de algemene veiligheidssituatie in een land waardoor redelijkerwijs niet zorgvuldig op asielaanvragen van vreemdelingen uit dat land kan worden beslist’. 

De reden voor het instellen van het moratorium Iran is uiteraard de oorlog die op 28 februari 2026 is uitgebroken tussen de Verenigde Staten en Israël enerzijds en Iran anderzijds. Dit ‘gewapend conflict’ zorgt voor een ‘onoverzichtelijke situatie’ die ‘langer aanhoudt’ en ‘zich niet snel lijkt te stabiliseren’. De minister zou er daarom ook voor kunnen kiezen om Iraanse asielverzoeken in te willigen, in plaats van betrokkenen voor langere tijd in onzekerheid te laten over hun toekomst in Nederland.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken is gevraagd om een nieuw ambtsbericht over Iran op te stellen, waarna minister Van den Brink een nieuw landgebonden beleid zal formuleren. Een moratorium kan na 6 maanden worden verlengd, maar de maximale beslistermijn van 21 maanden voor individuele asielaanvragen mag op grond van de Procedurerichtlijn (2013/32/EU, art. 31 lid 5) nooit worden overschreden.

Iraniërs van wie een eerdere asielaanvraag definitief is afgewezen kunnen zich op grond van het moratorium opnieuw melden voor opvang in Ter Apel.

Voor zaken waarin een ander Europees land verantwoordelijk kan worden gesteld voor het behandelen van het asielverzoek (in het kader van de zgn. Dublin-verordening) geldt het moratorium niet.

Meer informatie:
De brief van de minister van Asiel en Migratie d.d. 19 maart 2026 aan de Tweede Kamer betreffende 'Besluit- en vertrekmoratorium Iran' (download pdf-bestand, 2 pagina's)
05-03-26  Ministerie: pauze maar geen moratorium voor Iraanse asielzoekers

Lees ook:
27-02-26  Rechtbank Rotterdam: Iraniërs lopen gevaar bij terugkeer
09-07-21  Moratorium voor etnische Tigreeërs uit Ethiopië
23-06-16  Moratorium voor Burundi, maar niet onmiddellijk