De sleutel voor Ter Apel ligt aan de achterdeur
Laten we beginnen met een eerlijke constatering: dit waren geen kwetsbare gezinnen die buiten de boot vielen; het betrof een groep die voor ernstige overlast zorgde en de rust in de nachtopvang van het Rode Kruis verstoorde. Het Rode Kruis heeft de plicht om zijn medewerkers en de overige asielzoekers te beschermen tegen agressie en wangedrag. Daarom werden er twintig mensen niet meegenomen naar de nachtopvang en sliepen zij buiten.
Maar wie denkt dat daarmee de kous af is, vergist zich fundamenteel in wat een beschaafde rechtsstaat inhoudt. In Nederland kennen we regels, wetten en handhaving. Wie de fout ingaat of zich misdraagt, wordt aangesproken, afgezonderd of strafrechtelijk vervolgd. We hebben daar bevoegdheden en instanties voor. Maar wat we in een rechtsstaat níét kennen, is ‘buiten in het gras slapen’ als informele tuchtmaatregel. Een rechtsstaat kent geen straf die bestaat uit fysieke verwaarlozing in de openbare ruimte. Zodra we dat stilzwijgend accepteren, verliest niet alleen Ter Apel de controle, maar verliest onze hele samenleving haar moreel kompas.
Waarom kookt de opvang in Ter Apel telkens weer over? Niet primair door wie er aan de voordeur klopt, maar door de verstopping aan de achterdeur. Op dit moment zijn 18.500 mensen in de asielopvang geen asielzoeker meer, het zijn statushouders; mensen met een verblijfsvergunning. Mensen die mogen blijven, die willen meedoen, werken en integreren, maar die noodgedwongen bedden in asielzoekerscentra bezet houden omdat de doorstroom naar reguliere woningen is vastgelopen. Zolang de uitgang geblokkeerd is, raakt ook de ingang van Ter Apel verstopt met alle spanningen, wanhoop en incidenten van dien.
Als we de vicieuze cirkel van Ter Apel willen doorbreken, moeten we de blik richten op die bijna twintigduizend statushouders die wachten op de eigen plek in onze dorpen en wijken, waar ze recht op hebben. Onze nieuwe buren, die heet je normaal warm welkom. Ruimte maken voor wie onze overheid een plek in onze samenleving heeft gegeven, is dé manier om de druk op de keten te verlichten en menselijkheid terug te brengen in het hele systeem. De oplossing voor Ter Apel begint zodra wanneer we bereid zijn hen werkelijk onder dak te brengen.
Lees ook:
30-07-26 Zorgen over beeldvorming door incidenten Ter Apel
06-05-22 'Laat Ter Apel ervaren dat we hen niet aan hun lot overlaten'
Foto: Peter Wassing, gemaakt tijdens de steunmanifestatie bij het Aanmeldcentrum Ter Apel op 6 mei 2022