Kerken in Nederland spreken zich uit tegen radicaalrechts gedachtegoed

Met dit rapport spreken de kerken zich voor het eerst gezamenlijk uit tegen radicaalrechts denken. Ze doen dat omdat ze signaleren dat de sympathie voor dat gedachtegoed is toegenomen, in de samenleving én in de kerken. Dat vraagt een positiebepaling van de kerken, schrijft de Raad. Zeker nu christendom “wordt gebruikt voor doelen die weinig met het geloof te maken hebben: eng nationalistisch, anti-islam, identitair.” 

Zouden de kerken niet spreken, dan zouden ze onrecht toedekken, stelt de Raad. Want radicaalrechts gedachtegoed verheerlijkt kracht, macht en masculiniteit, minacht kwetsbaarheid en dienstbaarheid, schaamt zich niet voor een leugen en is racistisch en/of antisemitisch. Zwijgen zou mensen buiten en binnen de kerken in de steek laten.

Voor de kerken staat de waardigheid van ieder mens voorop. Het rapport: “Ieder mens is geschapen naar het beeld van God. Ieder mens is door God geliefd en gewild om zichzelf en is daarom onschendbaar in haar of zijn waardigheid.”

De kerken verwerpen resoluut dat de ene mens meer waard zou zijn dan de andere. Racisme of groepsbevoordeling achten ze dan ook ontoelaatbaar. En: het christelijk geloof mag niet ingezet worden tegen mensen met een andere achtergrond, vinden de kerken.

Zo’n duidelijke stellingname kan het moeilijker maken om in gesprek te komen met mensen die radicaalrechtse ideeën hebben of zich daartoe aangetrokken voelen, staat in het rapport. Terwijl de kerken juist wél in dialoog willen. Kerken kunnen verbinden, een ontmoetingsplek bieden, mensen samenbrengen.

Daarom stellen ze voor het gesprek te hebben over ‘discipelschap’: wat betekent het navolgen van Jezus voor ons? “Discipelschap begint niet bij ideale mensen”, schrijven de kerken, onder verwijzing naar de evangeliën. En verderop in het rapport: “Discipelschap is nooit vrijblijvend. Het vraagt om zelfonderzoek, om het onder ogen zien van bijv. angst, boosheid en ressentiment, en om de bereidheid deze niet te laten uitgroeien tot uitsluiting of ontmenselijking van anderen.”

Het rapport stelt een tweeledige aanpak voor: in dialoog gaan met mensen met verschillende politieke overtuigingen én getuigenis van de christelijke waarden. Overigens stelt het ook grenzen; het zegt dat individuele maatregelen gepast kunnen zijn als iemand racistische meningen blijft uitdragen. En: “Deelname aan gewelddadige acties rond de komst van azc’s moet scherp worden veroordeeld.” 

Het rapport geeft in totaal acht aanbevelingen, waaronder ook de oproep krachtig te protesteren tegen overheidsoptreden dat antidemocratisch en/of anti-rechtsstatelijk is.
 

Meer informatie:
Het volledige rapport 'De weg van discipelschap - De omgang van de kerken met radicaalrechts gedachtegoed'  (gepubliceerd op 30 april 2026) is hier te downloaden van de website van de Raad van Kerken in Nederland (pdf-bestand, 11 pagina's).

Al eerder schreef INLIA-directeur John van Tilborg naar aanleiding van de rellen in Den Haag hierover:
Christelijk gaat niet om links of rechts, maar om het goede 

Lees ook:
18-10-24  Raad van Kerken: geloven in tijden van verharding