02 april 2021

Pasen: de belofte houden, de ketenen verbreken

Pasen: de belofte houden, de ketenen verbreken
Voor mij is Pasen een bevrijdingsfeest. Het Oude Testament doet ons de belofte al; dat de ketenen verbroken zullen worden. En Jezus Christus doet het, Hij verbreekt daadwerkelijk alle ketenen. Schuift zelfs de meest onafwendbare keten terzijde: de dood. Hij bevrijdt ons van ieder juk.


In de wereld om ons heen zien we nu nog vele ketenen. Van armoede, onderdrukking en onrechtvaardigheid. We zagen de armen in de VS, het machtigste land ter wereld, armer worden. We zagen er migrantenkinderen gescheiden worden van hun ouders en opgesloten worden in kooien. De vorige leider beriep zich in woord op de Bijbel, maar gaf daar in daden geen inhoud aan. 

Hoe kun je het scheiden van ouders en kinderen verenigen met het gebod van naastenliefde? Hoe kun je je eigen vader en moeder respecteren als je andere vaders en moeders hun kinderen ontneemt? De oude leider is - in ieder geval voorlopig - van het toneel verdwenen, de huidige leider probeert de fouten recht te zetten. Maar van honderden kinderen is niet bekend wie hun ouders zijn en waar zij zijn. De autoriteiten hebben verzuimd dat te documenteren. Honderden kinderen zijn hun ouders kwijt.

Aan onze eigen Europese zuidgrens zitten honderden kinderen in erbarmelijke omstandigheden in een kamp. Ja, een kamp. Het is de benaming ‘opvang’ niet waardig. Ik sprak een arts die daar gewerkt heeft. Die vertelde: “Ik heb wel eens gedacht dat dit kamp tot aan de grond zou moeten afbranden. Zo afschuwelijk was het. Toen er echt brand kwam, voelde ik me zo schuldig dat ik dat had gedacht. Maar het kamp was vreselijk.” Ik zag de pijn in de ogen van die arts.

Er werden na de brand beloftes gedaan om de kinderen daar te helpen. Staten onderling maakten afspraken, Nederlandse regering en parlement ook. We zijn ruim een half jaar verder. Er zitten nog steeds vele honderden kinderen in de ellende. In de wanhoop. Zij hebben geen stem. Die moeten wij hen geven. Wij moeten de belofte inlossen.

In Nederland zelf denken we het goed voor elkaar te hebben. Een goed georganiseerd land. De belofte: een sociaal vangnet als je dat nodig hebt, hier gaan we netjes om met mensen. Wie in het veld werkt, weet wel beter. In de toeslagenaffaire hebben we kunnen zien wat er gebeurt. De machinerie van de overheid wantrouwde burgers, beschuldigde hen onterecht en richtte levens te gronde. De last om te bewijzen dat zij de boel niet flesten lag bij de burgers zelf. Zo werd de bal neergelegd bij degenen die afhankelijk waren. “We geloven je niet”, zei de overheid tegen hen. 

“We geloven je niet”, zegt de overheid ook tegen vluchtelingen. Alle bewijslast ligt bij de vluchteling. Ook hier wordt de bal neergelegd bij degenen die afhankelijk zijn. En de bewijzen moeten aan de meest onmogelijke eisen voldoen. Kijk naar de ‘pardonners’; de duizenden mannen, vrouwen en kinderen die bij het generaal pardon in 2007 een verblijfsvergunning kregen. De belofte: jij wordt onderdeel van onze samenleving. Sterker: jij moet meedoen hier. Maar we houden tienduizend van hen al 14 jaar buiten de deur als het gaat om naturalisatie. Ontnemen hen zo de mogelijkheid om mee te kunnen doen. 

Onderzoeken van het WODC, van de Ombudsman en notabene van de IND zelf wezen uit dat er onmogelijke eisen worden gesteld aan de bewijslast om een Nederlands paspoort te krijgen: deze mensen kunnen geen gelegaliseerde geboorteakte en paspoort uit het land van herkomst verkrijgen. Om maar één voorbeeld te geven: een staatloze Koerd uit Syrië krijgt van de Syrische overheid geen paspoort. 

Een Kamermeerderheid stemde begin februari voor een motie om de bewijslast te wijzigen. De staatssecretaris wil echter eerst een vierde onderzoek laten doen. Ondertussen hebben deze mannen, vrouwen en kinderen nog steeds geen stemrecht, kunnen ze geen hypotheek afsluiten, allerlei functies niet vervullen - om politieagent te worden bijvoorbeeld moet je een Nederlands paspoort hebben. Hun kinderen zitten in hetzelfde schuitje. Na 14 jaar wachten deze mannen, vrouwen en kinderen nog steeds op het invullen van de belofte. Na 14 jaar zijn zij nog steeds geketend.

Met Pasen bid ik voor het verbreken van alle ketenen. Zolang wij vasthouden aan het verbreken van de ketenen, aan het inlossen van de beloften, zal het uiteindelijk gebeuren. Dát is het uitzicht dat Pasen ons biedt.

Ik wens u een gezegend Paasfeest.


John W.R. van Tilborg
Directeur INLIA

 



Deze tekst is ook beschikbaar als Word-document; ga naar de pagina Artikelen voor de kerkbladen om het bestand te downloaden.