Rechtbank: Somaliërs door onjuiste taalanalyse ten onrechte afgewezen

Op 4 februari 2026 heeft de Rechtbank Rotterdam uitspraak gedaan in het beroep van de asielprocedure van een Somalische asielzoeker die aangaf afkomstig te zijn uit Zuid-Somalië, maar van wie de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) op grond van zijn spraak tot de conclusie was gekomen dat hij afkomstig zou zijn uit Noord-Somalië.

Betrokkene gaf aan geboren te zijn in het district Beledweyne in de provincie Hiraan. Sinds 2015 is Al-Shabaab daar aan de macht. In 2016 werd zijn vader meegenomen door Al-Shabaab en eisten zij dat ook betrokkene en zijn broer zich bij Al-Shabaab zouden aansluiten. De volgende dag zijn zij meegenomen door Al-Shabaab. Ze hebben aangegeven niet voor Al-Shabaab te willen werken, waarna ze werden gemarteld. Na enkele dagen wisten ze tijdens het bidden te ontsnappen en zijn ze via Ethiopië naar Europa gevlucht. Omdat de IND twijfelde aan zijn herkomst en identiteit achtte de dienst een deel van het asielrelaas ook ongeloofwaardig en werd het asielverzoek afgewezen.

In dit geval heeft de IND een taalanalyse uitgevoerd waaruit blijkt dat betrokkene Noord-Somalisch spreekt en daarom volgens de IND niet uit Zuid-Somalië afkomstig kan zijn. Betrokkene brengt echter in beroep bij de rechtbank informatie in van de organisatie Clear Global, eerder genaamd Translators without Borders, waaruit blijkt dat de meerderheid van de bevolking in de provincie Hiraan (waar betrokkene stelt vandaan te komen) Noord-Somalisch spreekt. De rechtbank stelt dat er dus niet op basis van de taalanalyse getwijfeld kan worden aan de herkomst van betrokkene uit Zuid-Somalië. Het beroep wordt daarom gegrond verklaard en de IND wordt opgedragen om binnen zes weken een nieuwe beslissing te nemen. De IND heeft geen hoger beroep aangetekend tegen deze uitspraak.

De informatie uit het rapport van Clear Global is opvallend, omdat er in het verleden tientallen Somaliërs zijn afgewezen die aangaven uit Zuid-Somalië afkomstig te zijn, maar waar taalanalyse van de IND uitwees dat zij Noord-Somalisch spraken, op basis waarvan de IND dan twijfelde aan hun herkomst en asielrelaas. Omdat er jarenlang geen centrale overheid was in Somalië en de bevolkingsregistratie nog altijd zeer gebrekkig is, konden betrokkenen vaak het tegendeel niet bewijzen. Ook aan contra-taalanalyse waaruit het tegendeel bleek werd vaak op basis van jurisprudentie van de Raad van State minder waarde gehecht dan aan de taalanalyse van het Team Onderzoek en Expertise Land en Taal (TOELT) van de IND.

Hierdoor kregen veel Somaliërs naar nu blijkt ten onrechte geen asiel. Omdat zij wel degelijk afkomstig zijn uit Zuid-Somalië, waar Al-Shabaab al jarenlang de dienst uitmaakt, kunnen zij ook niet terug naar hun land van herkomst, en belandden zij dakloos op straat in Nederland. Een aantal van deze Somaliërs waren betrokken bij diverse tentenkamp–acties in o.a. Ter Apel en Amsterdam die werden opgezet om aandacht te vragen voor hun situatie. Bij de tweede tentenkamp-actie van Somaliërs in Ter Apel eind november 2011 heeft INLIA bemiddeld.

Betrokkenen werden na deze bemiddeling opnieuw opgenomen in de asielprocedure en kregen ook weer opvang. Helaas werd een deel van de asielaanvragen echter later alsnog afgewezen, waardoor betrokkenen opnieuw op straat belandden. Hieronder bevonden zich veel Somaliërs van wie, naar nu blijkt ten onrechte, werd betwijfeld dat zij afkomstig waren uit Zuid-Somalië en die dus asiel hadden moeten krijgen.

Meer informatie:
De uitspraak van de Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Rotterdam d.d. 4 februari 2026 met zaaknr NL25.46244  [ECLI:NL:RBDHA:2026:3082] (download pdf-bestand, 6 pag's)
Informatie over de taalbeheersing in Somalië op de website van Clear Global

Lees ook:
19-12-11  Demonstrerende Somaliërs onterecht in vreemdelingenbewaring
26-04-12  Hoger beroep vreemdelingenbewaring Somaliërs ingetrokken

Dossier Somalië in het Expertise centrum