Kerkelijke vrijwilligers: van burgerlijk ongehoorzaam tot crimineel?

Kitty was destijds niet onder de indruk van het label ‘burgerlijk ongehoorzaam’ dat op het kerkasiel geplakt werd. Ze nam de Bijbelse opdracht om te zien naar vreemdelingen serieus. En dat blijft ze doen, ook als de wet haar dan straks tot misdadiger maakt.

Afgewezen asielzoekers helpen wordt namelijk deelnemen aan een misdrijf, als de Eerste Kamer de nieuwe asielwetten aanneemt. Hier zijn zonder geldige verblijfstitel is dan een misdrijf. Of je nu weg kunt of niet. En wie zo iemand een kop soep, een dak boven het hoofd of gelegenheid tot douchen geeft, neemt deel aan het misdrijf. Zo staat het letterlijk in de wet.

Het wetsvoorstel luidt: deelnemen aan dit misdrijf, anders dan als pleger, is niet strafbaar. Als hulpverlener word je dus medepleger. Een misdadiger, maar onbestraft. Hulpverleners bestraffen ging enkele partijen te ver, daarom paste de minister het wetsvoorstel aan. Dat illegaliteit zelf een misdaad werd en illegalen zo tot criminelen gemaakt worden, vormde voor onder meer CDA en SGP geen bezwaar om in te stemmen.

Fatsoenlijke politiek en respect?
“Het valt me zo tegen van de christelijke partijen”, zegt Nel, net als Kitty vrijwilliger bij INLIA, “Ik heb die achtergrond ook en het druist zó in tegen wat leven vanuit christelijke waarden voor mij betekent. In de Tweede Wereldoorlog hadden we thuis een tegeltje met de Bijbeltekst: Verberg de verdrevenen, verraad de vluchteling niet.” Ze krijgt bijval van Heleen, eveneens vrijwilliger.

‘Fatsoenlijke politiek en respect voor de vrijwilligers zijn de kern van onze democratie’, stelde het CDA vorig jaar nog. De partij zei dat in kritiek op minister Faber, die weigerde koninklijke onderscheidingen te ondertekenen voor vrijwilligers die zich inzetten voor vluchtelingen. En nu stemt datzelfde CDA in met een wet die vrijwilligers tot misdadigers maakt. “Ongelooflijk”, vinden de drie.

Maar belangrijker dan de positie van vrijwilligers vinden ze die van de vreemdeling: “Als je het hebt over respect, dat we in Nederland respectvol en fatsoenlijk met elkaar om moeten gaan, dan moet je respect tonen voor iedereen. Ook voor vreemdelingen in nood.”

“Naastenliefde is niet straffen, maar helpen”
Kitty: “Dit druist in tegen wat je doet met mensen in nood. Die druk je niet verder in de ellende door ze te criminaliseren.” Ze halen aan wat vrijwilliger Ineke eerder zei in de campagnekrant tegen de strafbaarstelling die INLIA uitgaf: “Naastenliefde is niet straffen, maar helpen.”
Nel: “Dit is zo onbarmhartig.”

Hebben de politici die voor strafbaarstelling zijn, het verhaal van de Samaritaan wel gelezen, vragen ze zich af. Of de werken van barmhartigheid? De opdracht is zo duidelijk als wat, vinden ze: eerst helpen, dan zien wat er verder nodig is. Precies wat ze in het INLIA Gasthuis Groningen doen, waar zij vrijwilliger zijn. Ze kennen de verhalen van de mensen die ze Nederlandse les geven, naar de dokter brengen, bijstaan met raad en daad.

“Er zit hier een bejaarde vrouw, die in haar leven uitsluitend pech, pijn en verdriet heeft gehad. En die is dan straks misdadiger en strafbaar? Ik heb er geen woorden voor hoe belachelijk dit is”, zegt Kitty. Ze heeft tegen deze vrouw gezegd: “Als ze jou oppakken, dan mij erbij.”

Nel verbijt zich: “Als de asielketen op orde was, was er geen probleem.” Ze wil maar zeggen: het falen van de overheid wordt nu afgewenteld op de mensen, kwetsbare mensen ook nog. In het Gasthuis zitten veel bejaarden, gehandicapten, zieken, mensen met psychische aandoeningen. De vrijwilligers houden hun hart vast wat er gebeurt met deze kwetsbare groep.

Oproep aan senatoren
Daarom steunen ze de kaartenactie van INLIA: via deze link kan iedereen de senatoren in de Eerste Kamer een kaartje sturen. U kunt kaarten kiezen uit drie thema’s: een oproep om recht te doen aan de waardigheid van ieder mens, een oproep om naastenliefde en medemenselijkheid niet te laten criminaliseren en een oproep om onzorgvuldige wetgeving te verwerpen.

Meer informatie:
Stuur een kaart aan de Eerste Kamer
22-01-26  Brief aan de Eerste Kamer over strafbaarstelling illegaliteit

Lees ook:
Waarom is de strafbaarstelling van illegaal verblijf een slecht idee?

Bondgenootschap Stop de Asielwetten

Dit artikel is ook verzonden als artikel voor de kerkbladen. Ga naar deze pagina om de tekst als Word-bestand te downloaden; er is ook een korte versie beschikbaar.